Lipnica Murowana - zabudowa

W mieście zachował się do dzisiaj układ owalnicowy średniowiecznego miasta lokacyjnego z obszernym, prawie kwadratowym (55 x 60 m) rynkiem. Z naroży rynku wybiegają pary ulic, które łączą się z ulicami obwodowymi. Ogólny charakter zabudowy podcieniowej dobrze reprezentuje Rynek w Lipnicy Murowanej, jednakże domy przy Rynku zostały już znacznie przekształcone w stosunku do stanu pierwotnego. 

W pierzejach rynkowych zachowały się budynki z XIX w. są  to w większości obiekty drewniane, parterowe, ustawione szczytami w stronę Rynku. Niektóre mają dachy naczółkowe i podcienia wsparte na słupach.

Szlak św. Szymona z Lipnicy

Tekst pochodzi ze strony: 

Parafii św. Andrzeja Apostoła w Lipnicy Murowanej

Do osady Lipnik, rozłożonej nad brzegami Uszwicy w I połowie XII wieku przybyli wędrowni mnisi- benedyktyni z Tyńca, przynosząc nową wiarę. Na miejscu gontyny pogańskiej wybudowano kościół. Od 1144 istnieje w Lipnicy parafia. Wtedy gdy żył św. Szymon na wzgórzu było miasto otoczone murami, tutaj, wokół kościoła, były łąki, będące częstym miejscem dziecięcych zabaw. Szymon Czasami odchodził od bawiących się dzieci, by wejść do kościoła na modlitwę, Według starych odań w kościele mieli zejść z tryptyku i przemówić do szymona świeci: Leonard, Florian i Wawrzyniec.

Szlak rozpoczyna swój bieg obok drewnianego kościoła pw. Św. Leonarda, gdzie usytuowana jest duża kolorowa tablica o wymiarach 120 cm x 180 cm przedstawiająca zdjęcie Lipnicy z lotu ptaka, na której naniesiona jest trasa zwiedzania szlaku. Obok tej tablicy umieszczono dwie ławki przeznaczone dla strudzonych turystów. Jest to miejsce, w którym istniała "ławeczka zakochanych", gdzie często w cieniu lip i modrzewi siadały pary młodych ludzi, by spoglądać w nurt rzeki, ale i na drewniany kościółek i marzyć o szczęśliwej przyszłości. Poszczególne obiekty na pętli szlaku, a jest ich 8, oznakowane są  tablicami informacyjnymi, w trzech językach: polskim, angielskim i niemieckim. 

Na trasie szlaku znajdują się: 

• Kościół św. Szymona z XV w. – pierwotne miejsce domu rodzinnego, później kościoła i studni. 
• Budynek Izby Regionalnej- kiedyś szkoły parafialnej, do której chodził Szymon
• Kościół św. Andrzeja, gdzie jest chrzcielnica przy, której Szymon był chrzczony i figura Pięknej Madonny, przed którą  Szymon się modlił. 
• Ceramiczna figura Szymona wędrownego kaznodziei na dziedzińcu kościoła. 
• Rynek i pomnik Szymona z 1913 r., który ufundowali swemu rodakowi Lipniczanie, miejsce gdzie mały Szymon sprzedawał pieczywo z ojcowskiego pieca, ale gdzie także rozdawał je ubogim. 
• Dwór Ledóchowskich, tu mieszkały dwie święte siostry Urszula i Maria Teresa, które 5 wieków później naśladowały Szymona pomagającego najuboższym. 
• Kolumna na wzgórzu przy drodze do Nowego Wiśnicza, miejsce przy którym Szymon odpoczywał w drodze do Krakowa, gdzie kierował ostatnie spojrzenia na rodzinny dom, który opuszczał na zawsze. Kościół św. Leonarda, do którego przychodził mały chłopiec Szymon, który jak opowiadają do dziś starzy mieszkańcy, rozmawiał ze Świętymi z głównego tryptyku.

Siostry Ledóchowskie

Błogosławiona Maria Teresa  Ledóchowska 

Urodziła się w Austrii, w Loosdorf 29 kwietnia 1863 r. jako pierwsze z dziewięciorga dzieci hr. Antoniego Ledóchowskiego i hr. Józefy Salis- Zizers. Uzdolniona artystycznie już w wieku 9 lat pisze pierwsze wiersze i maluje pierwsze obrazy. W 1883 r. przenosi się z rodziną do Polski i zamieszkuje w Lipnicy. Dwa lata później zapada na ospę. 

Od 1 grudnia 1876 r. była damą dworu książąt toskańskich w Salzburgu. Tam spotkała siostry pracujące na misjach i prawdopodobnie to zdecydowało o jej przyszłym życiu. 

9 maja 1891 r. opuszcza dwór w Salzburgu i rozpoczyna pracę dla misji, wydając czasopismo "Echo z Afryki". W 1894 r. zakłada stowarzyszenie świeckie "Sodalicja św. Piotra Klawera dla misji afrykańskich i dla oswobodzenia niewolnictwa", które w 1897 r. przekształciła w żeńskie zgromadzenie zakonne "Siostry Misyjne św. Piotra Klawera". Działa dla misji na zapleczu organizując wykłady, odczyty, wydając czasopisma, katechizmy i modlitewniki, które w większości wysyłała do Afryki (ponad 12 mln książęk w 257 językach afrykańskich, a także szaty i naczynia liturgiczne a nawet wyposażenie kościołów).

Zmarła 6 lipca 1922 r. w Rzymie. W 1975 r. została ogłoszona błogosławioną. 16 maja 1976 roku w Lipnicy Murowanej odbyły się uroczystości beatyfikacyjne z udziałem ówczesnego Ks. Prymasa kard. Stefana Wyszyńskiego, Ks. kard. Karola Wojtyły. Dzieło bł. Marii Teresy kontynuują Siostry Misyjne św. Piotra Klawera w 25 krajach świata.

Błogosławiona Urszula Ledóchowska 

Błogosławiona Urszula urodziła się 17 kwietnia 1865 w Loosdorf /Austria/ i otrzymała imię Julia. Od wczesnego dzieciństwa wyróżniała się pogodnym usposobieniem i wieloma uzdolnieniami: posługiwała się 5 językami, grała na fortepianie i cytrze, umiała również pływać oraz jeździła konno i na łyżwach. W 18 roku życia przybyła z rodzicami do Lipnicy.

Po trzech latach wstąpiła do klasztoru sióstr Urszulanek w Krakowie. Uroczystą profesję złożyła 26 kwietnia 1889 r. Była nauczycielką i troskliwą wychowawczynią: przez wiele lat prowadziła internat dla studentek. W 1920 r. zakłada w Pniewach k/ Poznania zgromadzenie zakonne Sióstr Urszulanek Serca Jezusa Konającego. W 1938 r. odwiedziła Lipnicę aby uczestniczyć w uroczystości poświęcenia kamienia węgielnego pod budowę ochronki dla dzieci. Umiera 29 maja 1939 roku w Rzymie.

20 czerwca 1983 r. w Poznaniu, papież Jan Paweł II dokonał beatyfikacji Urszuli Ledóchowskiej. Była to pierwsza beatyfikacja w Polsce. W 1989 r. w 50 rocznicę śmierci bł. Urszuli jej doczesne szczątki sprowadzono do kraju i po wędrówce m.in. przez Loosdorf, Zakopane, Nowy Sącz, Lipnicę Murowaną, Bochnię i Kraków złożono w Pniewach.

20 czerwca 1983 w Poznaniu Jan Paweł II beatyfikował matkę Urszulę, a 18 maja 2003 w Rzymie kanonizował. 

Autor tekstu: Michał "Wittkacy"Witkowski

Św. Szymon z Lipnicy

Miejscem rodzinnym bł. Szymona jest Lipnica, niewielka miejscowość, położona na południe od Bochni. Dziś nosi ona nazwę Lipnicy Murowanej dla odróżnienia od powstałych później po jej stronie wschodniej i zachodniej dwóch wsi: Lipnicy Dolnej i Lipnicy Górnej. W metryce wpisano: "Szymon, syn Grzegorza z Lipnicy" i tak do dzisiaj jest On nazywany- bł. Szymon z Lipnicy.

Bł. Szymon przyszedł na świat ok. 1436 r. w rodzinie mieszczańskiej piekarza Grzegorza i Anny. Wychowany bogobojnie, po ukończeniu szkoły parafialnej wstępuje na Akademię Krakowską, gdzie uzyskuje tytuł bakałarza, po czym wstępuje do OO. Bernardynów aby odbyć studia teologiczne i około 1465 r. otrzymać święcenia kapłańskie. W pracy kapłańskiej wyróżnia się gorliwością i pobożnością. 

Gdy w 1482 roku nawiedziła Kraków straszliwa zaraza ( epidemia ) Szymon wraz ze swoimi współbraćmi bernardynami wychodzi na ulice miasta, aby nieść chorym pomoc a szczególnie ratować ich dusze, jednając ich z Bogiem i przygotowując na śmierć. Straszliwa epidemia, która przywędrowała z Węgier pochłaniała dziennie ponad 100 osób. Niestety, nie oszczędziła zakonu bernardynów- zmarło 25 braci, a wśród nich ojciec Szymon z Lipnicy . Zmarł 18 lipca 1482 r.

Zaraz po Jego śmierci miało miejsce aż 377 cudownych uzdrowień i łask. 24 lutego 1685 r. Szymon z Lipnicy został beatyfikowany. 

3 maja 2007 r. papież Benedykt XVI na placu św. Piotra ogłosił bł. Szymona świętym.

Autor tekstu: Michał "Wittkacy"Witkowski

Lipnica Murowana - kościół

Kościół pw. Św. Leonarda z k. XV w. został w 2003 roku wpisany na prestiżową listę UNESCO. W XVII w. dobudowano podcienia- soboty, w 1837 r. wykonano obecny portal zachodni. Strzeliste dachy kościoła, zadaszenia i ściany elewacji bocznych i wschodniej pokryte są  gontem. W wejściu południowym zachowany jest gotycki portal z nadprożem wyciętym w trójliść z oślim grzbietem.

[EN] The Church of St Leonard was built at the end of the 15th century. From this date have survived parts of the polychrome decoration stencilled on the ceiling of the nave. The church was situated outside the defensive wall of the township and had the function of a cemetery church, a function that it still fulfils. It has been renovated many times, but this has not significantly affected its form or spatial arrangement

więcej zdjęć z Lipnicy: https://photos.app.goo.gl/ea3pDPqanWLrNXzX6

Choć Pogórze Lipnicko-Wiśnickie obfituje w perły krajobrazu: to tu znajduje się zamek w Wiśniczu, dworek Koryznówka, Kamienie Brodzińskiego oraz zabytki Rajbrotu. Jednak to niewielki kościółek św. Leonarda jest absolutną perłą regionu.

To, że znajdzie się na liście UNESCO było "oczywistą oczywistością".

Został na nią wpisany wraz z innymi drewnianymi kościołami, w roku 2003.

Kościół zbudowano prawdopodobnie pod koniec XV wieku, na miejscu wcześniejszej świątyni. Jednak według miejscowej tradycji pochodzi on z roku 1143 lub 1203 - taką datę można odczytać na północno-wschodniej ścianie prezbiterium - i stoi na miejscu dawnej pogańskiej gontyny, z której ponoć pochodzi tzw. słup Światowida, wspierający z tyłu ołtarz św. Leonarda.

W XVII w. dobudowano podcienia- soboty, w 1837 r. wykonano obecny portal zachodni. Strzeliste dachy kościoła, zadaszenia i ściany elewacji bocznych i wschodniej pokryte są  gontem. W wejściu południowym zachowany jest gotycki portal z nadprożem wyciętym w trójliść z oślim grzbietem.

Strop i ściany we wnętrzu kościoła pokrywają polichromie pochodzące z różnych okresów. Cennym średniowiecznym zabytkiem należącym do wyposażenia kościoła jest płaskorzeźba przedstawiająca zaśnięcie Najświętszej Marii Panny z końca XIV w.

Na uwagę zasługuje także barokowa ambona z 1711 r. i rzeźby grupy Ukrzyżowania umieszczone na belce tęczowej. Wyposażenia dopełniają barokowe obrazy z XVIII w. i barokowo-ludowe świeczniki. Pod posadzką nawy znajduje się krypta grobowa rodziny Ledóchowskich, dawnych właścicieli Lipnicy. 

Wśród cennego wyposażenia odnajdziemy: rzadki feretron procesyjny z płaskorzeźbą Trójcy Świętej i pozytyw szkatulny (do dziś grający).

W Niedzielę Palmową (Lipnica znana jest z największych palm wielkanocnych) panuje tu prawdziwy tłok. W innych terminach bardzo spokojne miejsce- oddalone od wsi, ładnie położony nad rzeką Uszwicą- nic dziwnego że św Szymon uznał to miejsce za doskonałe do modlitwy i medytacji.

Kościół znajduje się na liście UNESCO, szlaku architektury drewnianej oraz na lokalnym szlaku świętego Szymona. 

Kościół znajduje się nad rzeczką Uszwicą. Kościół zbudowano prawdopodobnie pod koniec XV wieku, na miejscu wcześniejszej świątyni. Jednak według miejscowej tradycji pochodzi on z roku 1143 lub 1203 - taką datę można odczytać na północno-wschodniej ścianie prezbiterium - i stoi na miejscu dawnej pogańskiej gontyny.

Z: drewniana.malopolska
Kościół pw. Św. Leonarda z k. XV w.; jednonawowy, konstrukcji zrębowej; wnętrze: cenna polichromia z k. XV-XVIII w.; tryptyki z XV-XVI w.; obiekt został w 2003 roku wpisany na prestiżową listę UNESCO. W XVII w. dobudowano podcienia- soboty, w 1837 r. wykonano obecny portal zachodni. Strzeliste dachy kościoła, zadaszenia i ściany elewacji bocznych i wschodniej pokryte są  gontem. W wejściu południowym zachowany jest gotycki portal z nadprożem wyciętym w trójliść z oślim grzbietem. Strop i ściany we wnętrzu kościoła pokrywają polichromie pochodzące z różnych okresów. Cennym średniowiecznym zabytkiem należącym do wyposażenia kościoła jest płaskorzeźba przedstawiająca zaśnięcie Najświętszej Marii Panny z końca XIV w., przechowywana czasowo na plebanii. Na uwagę zasługuje także barokowa ambona z 1711 r. i rzeźby grupy Ukrzyżowania umieszczone na belce tęczowej. Wyposażenia dopełniają barokowe obrazy z XVIII w. i barokowo-ludowe świeczniki. Pod posadzką nawy znajduje się krypta grobowa rodziny Ledóchowskich, dawnych właścicieli Lipnicy. kościół znajduje się na szlaku świętego Szymona.

W Niedzielę Palmową panuje tu prawdziwy tłok. W innych terminach bardzo spokojne miejsce- oddalone od wsi, ładnie położony- nic dziwnego że św Szymon uznał to miejsce za doskonałe do modlitwy i medytacji.