Pokazywanie postów oznaczonych etykietą cerkiew. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą cerkiew. Pokaż wszystkie posty

wtorek, 23 marca 2021

Chotyniec - UNESCO

 Tekst pochodzi z https://www.podkarpackie.travel/


Cerkiew drewniana z 1615 r. z cennym ikonostasem i polichromią


Architektura wzniesionej na samym początku XVII w. drewnianej świątyni w Chotyńcu zdradza nam od razu, że mamy do czynienia z cerkwią. Jednoznaczną wskazówką są typowe kopulaste dachy. Wsparte na ośmiobocznych bębnach stanowią zadaszenie dla każdej z trzech części świątyni – babińca, nawy i prezbiterium. Jednak najbardziej charakterystycznym elementem cerkwi Narodzenia Przenajświętszej Bogurodzicy w Chotyńcu jest unikatowa, zewnętrzna galeria zlokalizowana nad babińcem, prowadząca do dawnej kaplicy górnej.

Lokalna legenda głosi, że pierwotnie cerkiew w Chotyńcu stała 8 km dalej. Obecną lokalizację wskazała ponoć sama Matka Boska, a świątynię miały przeciągnąć woły.




Jeszcze jednym elementem cerkwi, przy którym warto się zatrzymać, są polichromie. Szczególnie cenna jest dekoracja malarska pochodząca z 1735 r. przedstawiająca scenę Sądu Ostatecznego. – To unikatowe, wielostrefowe przedstawienie, zakomponowane na prawie całej powierzchni ściany stanowi cenny i rzadki przykład monumentalnego malowidła ściennego zachowanego w drewnianej cerkwi, powstałego pod wpływem malarstwa zachodniego – tłumaczy Anna Fortuna-Marek.Skąd w tej uroczej drewnianej świątyni aż dwa poziomy? Otóż jeszcze na początku XVIII w. kościół greckokatolicki zakazywał odprawiania więcej niż jednej liturgii w ciągu dnia. W związku z tym, że liczba wiernych na tych terenach była duża, wyodrębniono niejako cerkiew w cerkwi, aby można było w Chotyńcu odprawiać dwie msze na dzień. Kaplica zlokalizowana na piętrze otrzymała własny ikonostas i wezwanie Zwiastowania. Niestety zlikwidowano ją w XIX w.

Dla rowerzystów: Cerkwie w Chotyńcu i Radrużu, można odwiedzić, podróżując trasą rowerową Green Velo. Długość trasy na Podkarpaciu wynosi ponad 400 km.

Losy chotynieckiej cerkwi były tak zmienne, jak dzieje samej wsi Chotyniec. Swego czasu, jak już wspomniano, wiernych było tak wielu, że potrzebne były dwa poziomy, aby ich pomieścić. Przed II wojną światową we wsi mieszkało niemalże 3 tys. osób, głównie wyznania greckokatolickiego.  Potem jednak zawierucha wojenna i późniejsze wysiedlenia całkowicie zmieniły obraz Chotyńca. Gdy w latach 50. XX w. niewielka grupa grekokatolików powróciła do wsi, cerkiew była już użytkowana jako kościół rzymskokatolicki, a 30 lat później została zamknięta. Szczęśliwie w latach 90. powołano do życia na nowo parafię greckokatolicką, a wraz z nią ożyła i cerkiew. Dziś odremontowana świątynia na nowo przeżywa okres świetności. Cerkiew żyje nie tylko dlatego, że wymieniono zmurszałe belki i odnowiono polichromie, ale przede wszystkim dzięki niewielkiej, ale aktywnej społeczności grekokatolickiej




.

środa, 4 listopada 2020

Godkowo

 Cerkiew greckokatolicka p.w. Opieki Przenajświętszej Bogurodzicy z 2013 r. W świątynię wkomponowano resztki cerkwi z 1729 r. z Kupnej w powiecie przemyskim. Pozostałości cerkwi w 2011 r. przewieziono w celu rekonstrukcji w obecne miejsce.

Wojnowo - Trzy świątynie w jednej wsi

Wieś została założona przez rosyjskich staroobrzędowców, zwanych też starowierami. Staroobrzędowcy to odłam prawosławia powstały w Rosji w wyniku sprzeciwu wobec reform patriarchy Nikona w 1652 roku. Staroobrzędowcy rozpoczęli osiedlanie się w Prusach od 1831 r.


W Wojnowie powstała świątynia starowierców - molenna, klasztor żeński z własną świątynią, a później po przyłączeniu się części starowierców do głównego nurtu prawosławia powstała cerkiew prawosławna. Wszystkie te świątynie istnieją do dziś. Wojnowo jest więc wsią z trzema świątyniami obrządku wschodniego - ewenement na skalę światową.

Cerkiew drewniana wybudowana została w latach 1922–1927 według projektu ks. Aleksandra Awajewa (któremu udało się nawrócić część starowierców do zreformowanego prawosławia), na wzór drewnianych cerkwi rosyjskich z okolic Tweru, skąd pochodził Awajew. Świątynia posiada dzwonnicę przykrytą dachem zakończonym cebulastą kopułą. Dzwonnica, współcześnie cała oszalowana deskami, miała wcześniej odkryty prześwit pod dachem. W latach 1995-1996 świątynia została gruntownie wyremontowana. W 1996 roku dokonano jej rekonsekracji.

W Wojnowie znajdują się również chałupy drewniane z końca XIX i początku XX w. Są one na ogół pozbawione cech ruskich, które miały starsze domy widoczne na archiwalnych zdjęciach. Wiele domów otynkowanych, które wydają się być murowane, po bliższym przyjrzeniu się okazują się być budynkami drewnianymi

Przewaga budownictwa drewnianego w Wojnowie jest pielęgnowana przez zarząd Mazurskiego Parku Krajobrazowego, który kontroluje wszystko co jest na tym terenie budowane i wyraźnie preferuje budownictwo drewniane.




środa, 2 września 2020

Kotań - cerkiew


W 1763 roku Franciszek Ferdynand Lubomirski wydał dokument donacyjny, w którym przekazał teren pod budowę cerkwi. Cerkiew wzniesiona została w 1782 roku[2] jako filialna cerkiew greckokatolicka parafii w Krempnej. Pierwszy remont świątyni przeprowadzono w 1841 roku, następny pod koniec XIX wieku, a generalny w latach 1930-stych. Po wyludnieniu wsi po II wojnie światowej nieużytkowana i opuszczona cerkiew niszczała. Dopiero w latach 1962-63 doczekała się kapitalnego remontu. Cerkiew rozebrano, zakonserwowano i złożono z powrotem dokonując niezbędnych napraw i uzupełnień. Dach przykryto gontem. Ikonostas zabrano do Muzeum Ikon w Łańcucie. Remont w latach 2001-2004 polegał na naprawie wieży oraz poszycia nawy i sanktuarium. W 2010 roku ikonostas powrócił do świątyni, a w 2012 część wyposażenia.

Jest to budowla drewniana, konstrukcji zrębowej, orientowana, trójdzielna (babiniec, nawa, prezbiterium). Nad babińcem wysoka wieża konstrukcji ramowej o pochyłych ścianach, z izbicą na górze zwieńczoną pozorną latarnią. Wieża z zachatą. Nad nawą i prezbiterium łamany dach konstrukcji namiotowej z niewielkimi baniami i kutymi krzyżami.

Wewnątrz nad nawą i prezbiterium kopuły zrębowe, strop płaski w babińcu. Babiniec obiega chór muzyczny. Na zrębie kopuły nawy nad przejściem do prezbiterium 16 ikon dawnego ikonostasu z przełomu XVII i XVIII wieku. Z wyposażenia znajduje się: nastawa ołtarzowa z kopią XVII-wiecznej ikony Kosmy i Damiana, lichtarze ołtarzowe, feretron, dwie chorągwie i pojedyncze ikony.

W 1963 roku wokół cerkwi utworzono lapidarium z 22 zabytkowych kamiennych nagrobków i figur przydrożnych z Nieznajowej, Żydowskiego i Ciechani). Cerkiew otacza ogrodzenie z gontowym daszkiem i bramą z XIX wieku. Na terenie przycerkiewnym znajdują się kamienne nagrobki, których konserwację przeprowadzono w 2005 roku.



Regietów Niżny - cerkiew

Cerkiew pod wezwaniem św. Michała Archanioła w Regietowie – prawosławna cerkiew filialna. Należy do parafii Narodzenia św. Jana Chrzciciela w Gładyszowie, w dekanacie Gorlice diecezji przemysko-gorlickiej Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego.

sobota, 29 sierpnia 2020

Skwirtne



Dawna łemkowska cerkiew greckokatolicka, znajdująca się w Skwirtnem, wzniesiona w 1837. Po 1947 przejęta przez kościół rzymskokatolicki. Obecnie użytkowana jako kościół filialny parafii Matki Bożej Nieustającej Pomocy w Uściu Gorlickim. Cerkiew wpisano na listę zabytków w 1991. Została włączona do małopolskiego Szlaku Architektury Drewnianej.

niedziela, 19 stycznia 2020

Łosie - cerkiew

Cerkiew greckokatolicka pod wezwaniem Narodzenia NMP.

Cerkiew znajduje się w centrum wsi przy skrzyżowaniu, vis a vis cmentarza parafialnego i jest użytkowana zarówno przez grekokatolików jak i rzymskich katolików (już wkrótce rzymscy katolicy przeniosą się do nowo wybudowanego, murowanego kościoła po przeciwnej stronie drogi).

Cerkiew drewniana, zbudowana w 1810 roku z pieniędzy ówczesnego właściciela wsi Łosie, hrabiego Stanisława Siemieńskiego z Biecza. Przez następne lata rozbudowywana a w 1928 roku znacznie powiększona (powiększono nawę, dobudowano zakrystię a całość otynkowano). W latach 50-tych otynkowano ja ponownie lecz na szczęście w latach 80-tych tynki zbito i powrócono do jej pierwotnego wyglądu, czyli obitą gontami. Po 1947 roku użytkowana przez kościół rzymskokatolicki. Od 1968 roku służy również grekokatolikom kiedy to zaczęto coraz częściej odprawiać nabożeństwa w obrządku greckokatolickim. W latach 90-tych stała się własnością parafii greckokatolickiej ale użytkują ja wierni obu obrządków.

Jest to typowa cerkiew orientowana, trójdzielna (bardzo szeroka nawa, prezbiterium z zakrystią i babiniec). Wieża dostawiona o konstrukcji słupowo-ramowej ze ścianami pochyłymi (słupy obejmują babiniec). Wokół cerkwi zachata. Nad nawą i prezbiterium kopuły namiotowe, łamane zwieńczone baniami a hełm wieży baniasty z pozorną latarnią.

Wewnątrz cerkwi zachowana piękna, bogata polichromia polichromia z 1935 roku wykonana przez Mikołaja Galanka. Uwagę zwraca kompletny ikonostas, który powstał najprawdopodobniej na przełomie XVIII i XIX wieku. W nawie znajdują się dwa bogato zdobione, barokowe ołtarze boczne. Cerkiew otoczona jest kamiennym murem, krytym gontem, w którym umieszczona jest murowana brama- dzwonnica zwieńczona trzema kopułami. (z 1876 roku).

Bielanka


Cerkiew greckokatolicka p.w. Opieki Bogurodzicy z 1773 r. Remontowana w 1913 r. W 1947 r. pożar strawił część dachu. Restaurowana w latach 90 XX w. Od 1966 r. cerkiew prawosławna. Odprawiane również nabożeństwa w obrządku greckokatolickim i rzymskokatolickim. Drewniana cerkiew jednonawowa o konstrukcji zrębowej. Orientowana. Trójdzielna, typu północno – zachodnio łemkowskiego. Prezbiterium mniejsze od nawy, zamknięte prostokątnie z boczną zakrystią. Wieża konstrukcji słupowo – ramowej z izbicą, o ścianach pochyłych ku górze. Zwieńczona blaszanym hełmem kopulastym ze ślepą latarnią i kopułką. Dach nad nawą namiotowy. Dachy kryte gontem. Zwieńczone blaszanymi hełmami kopulastymi ze ślepymi latarniami i kopułkami. Polichromia figuralno – ornamentalna malowana na płótnie z 1913 r. autorstwa Ibaszkowa. Odnowiona i przemalowana w latach 1993 – 94. Ikonostas z 1783 r. Ołtarz główny i boczny ołtarzyk barokowy. Ogrodzenie drewniane z daszkiem gontowym i bramką.

Szymbark - cerkiew

Cerkiew parafialna greckokatolicka pw. Narodzenia Bogarodzicy z 1821 r., obecnie kościół rzymskokatolicki; dwudzielna, konstrukcji zrębowej, oszalowana i pokryta blachą, 

Zdjęcie z https://luk2256.flog.pl/wpis/12507482/cerkiewszymbark-wolka


wnętrze: ikonostas z zespołem ikon z I. poł. XlX w. 
Wieża z pozorną izbicą wzniesiona została w konstrukcji słupowo-ramowej. Wieńczy ją cebulasty hełm ze ślepą latarnią. Nawa i prezbiterium nakryte są wspólnym dachem wielopołaciowym. Nad frontową częścią korpusu świątyni nadbudowana została wieża. 

W nawie i pod wieżą wydzielony jest babiniec. Wnętrze cerkwi nakryte jest stropami płaskimi. Ikonostas z zespołem ikon, wolnostojący ołtarz główny i dwa ołtarzyki boczne mają charakter barokowy i pochodzą z 1. połowy XIX w.

Ropica Górna

Cerkiew filialna greckokatolicka pw. Św. Michała Archanioła z pocz. XlX w., obecnie kościół rzymskokatolicki; trójdzielna, konstrukcji zrębowej, pokryta gontem; cenne wyposażenie cerkiewne z XVIII-XIX w. Wzniesiona w typie zachodniołemkowskiego budownictwa cerkiewnego. Wieża o pochyłych ścianach, z pozorna izbicą wzniesiona w konstrukcji słupowo-ramowej. Nakrywa ją hełm namiotowy zwieńczony cebulasto, z pozorną latarnią i kopułką. Wnętrze kościoła nakrywają stropy płaskie. Nad nawą nadwieszony chór muzyczny o wklęsło- wypukłym parapecie. Ściany i stropy ozdobione polichromią o motywach ornamentalnych i figuralnych, z przełomu XIX i XX w. Wyposażenie:- kompletny, rokokowy ikonostas i ikony z XVIII w.- późnobarokowe ołtarze boczne z ikonami: Matki Boskiej z Dzieciątkiem z końca XIX w. i św. Mikołaja z XVIII w.; oraz obrazami z XVII w., XVIII i XIX w.

Męcina Wielka - okolice Gorlic - cerkiew


Cerkiew pw. śś. Kosmy i Damiana zbudowana została w 1807r., przebudowana w 1930r.- trójdzielna, konstrukcji zrębowej, z wieżą konstrukcji słupowej. Prezbiterium zamknięte trójbocznie. Wewnątrz dobrze zachowany ikonostas oraz dwa ołtarze w konwencji barokowej z XIXw. Wieża słupowo-ramowa, o ścianach pochyłych. Nad nawą i prezbiterium spłaszczone kopuły, z cebulowo zakończonymi zwieńczeniami. Hełm baniasty. Obecnie kościół rzymsko-katolicki.

poniedziałek, 13 stycznia 2020

Berest

GPS: N49 30.156 E20 58.272
Przy skrzyżowaniu- w centrum wsi.


Cerkiew greckokatolicka pw. świętych Kosmy i Damiana z 1842 r. (obecnie kościół rzymskokatolicki) konstrukcji zrębowej, oszalowana, pobita gontami i pokryta blachą; bogate wyposażenie cerkiewne z XVII-XX w. Nad nawą i prezbiterium oddzielne dachy namiotowe, łamane uskokowo. Hełm wieży i zwieńczenia dachów, z pozornymi latarniami, zwieńczone są  kopułkami z kutymi krzyżami. Wnętrze świątyni nakryte jest stropami. Polichromia wnętrza wykonana została w 1928 r. Wyposażenie:- kompletny ikonostas zestawiony w XIX w. z ikon z XVII i XVIII w.- barokowo-klasycystyczny ołtarz główny z XIX w. z ikonami z pocz. XVII w.- dwa barokowe ołtarze boczne z XVIII w. W nich m.in.: łaskami słynący obraz Opieki Najświętszej Marii Panny (Pokrownej) z 1621 przeniesiony z cerkwi w Izbach,- ikony z XVIII-XIX w. Wśród nich dwie XVI- wieczne: Matki Boskiej z Dzieciątkiem z postaciami świętych i św. Michała Archanioła.

Więcej zdjęć: https://photos.app.goo.gl/uE3XHTngUXxK11F68



Piorunka

GPS: N49 29.525 E20 59.740
Cerkiew położona przy drodze, na górce.


Cerkiew greckokatolicka pw. śś. Kosmy i Damiana w Piorunce, zbudowana w 1798 r. w stylu zachodniołemkowskim. podczas  przebudowy w 1909 r. dodano duże okna. Wewnątrz niejednolity ikonostas z najstarszymi elementami z XVII w, skompletowany w latach 1979-83 przez ówczesnego proboszcza ks. Czekaja.


niedziela, 29 grudnia 2019

Liskowate - cerkiew w ruinie

https://www.geocaching.com/geocache/GC7XRN9

W Górach Sanocko-Turczańskich w miejscowości Liskowate położona jest cerkiew zbudowana w stylu bojkowskim w 1832 roku, choć historycy sugerują jej wcześniejsze powstanie ze względu na styl XVII - wieczny budowli. Wzmianki o pierwszej cerkwi sięgają 1564 roku. Została znacznie przebudowana podczas remontu w 1929 roku, m.in. powiększono okna w prezbiterium. Jest to cerkiew zbudowana w stylu archaicznym ruskim, o surowych, gotyckich formach wyciosanych w drewnie, podobna do budowli z Równi, Grąziowej (skansen w Sanoku) i Smolnika.

Cerkiew usytuowana jest w pd. części wsi, na wzniesieniu, ok. 200 m od drogi Ustrzyki Dolne-Przemyśl, po jej stronie płn. Na płn. od cerkwi rozciąga się cmentarz. Teren cerkiewny wraz z cmentarzem ogrodzony jest drewnianym parkanem. W pd.-zach. części ogrodzenia murowana bramka-dzwonnica. W sąsiedztwie cerkwi relikty starodrzewia.



Cerkiew posadowiona na kamiennej podmurówce, drewniana, konstrukcji zrębowej, węgłowana na obłap z ostatkami, które w górnej części mocno wysunięte, podtrzymują płatwie wydatnego daszku okapowego (opasania), obiegającego świątynię z trzech stron (pierwotnie wokół – o czym świadczą zachowane, wysunięte belki zrębu i jedna belka poprzeczna). Powyżej opasania pokrycie gontem, poniżej pozostawiony zrąb. Trójdzielna, o poszczególnych członach na rzucie zbliżonym do kwadratu. Po obu stronach sanktuarium dwie prostokątne zakrystie nie wyodrębnione w bryle. 

Ma charakter trójdzielny, jest pokryta dwoma dachami namiotowymi (nad babińcem i prezbiterium) i jednym dwuspadowym (nad prezbiterium). Nawa ma tę samą szerokość co sanktuarium z dwoma zakrystiami umieszczonymi po jego obu stronach, natomiast babiniec jest węższy, dwukondygnacyjny, a nad nim znajduje się pomieszczenie, w którym dawniej znajdowała się kaplica z ikonostasem pod wezwaniem Świętego Dymitra. Takie rozwiązanie architektoniczne świadczy o unikatowym charakterze cerkwi, gdyż bardzo rzadko budowano kaplice nad babińcem. Kiedyś do tej kaplicy wchodziło się po zewnętrznej galeryjce. Babiniec posiada obszerny przedsionek. Na zewnątrz ściany w dużej części są pobite gontem, podobnie jak dachy. Wokół budynku na belkach zrębu biegnie daszek okapowy kryty gontem. Do świątyni prowadzą drzwi z okuciami i z zamkiem z XIX wieku.

Okna w nawie zamknięte półkoliście, w babińcu dwa okna prostokątne, w zakrystiach kwadratowe. W elewacji zach. dwa prostokątne otwory wejściowe w górnej i dolnej kondygnacji. W elewacji pd. prostokątny otwór wejściowy z datą i nazwiskiem (zapewne cieśli) w nadprożu.

Sanktuarium nakryte wysokim dachem dwuspadowym z załomem, przechodzącym u dołu płynnie w opasanie wspólne dla całego budynku. Od wschodu ściana szczytowa, stanowiąca efekt modernizacji z 1976 r. Nawa i babiniec nakryte dachami namiotowymi jednozałomowymi. 

Wewnątrz nad nawą sklepienie zwierciadlane, wzmocnione dwoma krzyżującymi się tragarzami. Na jednym z tragarzy data budowy i nazwiska majstrów. W sanktuarium strop z fasetą, w zakrystiach i babińcu stropy belkowe. Chór muzyczny nadwieszony o prostym parapecie. Ściany pozbawione polichromii.

Na teren cerkiewny zaprasza otynkowana parawanowa dzwonnica z cegły i kamienia z XIX wiek. W dolnej części znajduje się zamurowana półkoliście zamknięta arkada, w górnej  części są trzy arkady na dzwony. Przykrywa ją dwuspadowy daszek gontowy zwieńczony trzema wieżyczkami sygnaturowymi.

Liskowate w latach 1944–1951 należało do Związku Radzieckiego. Wróciło do Polski w ramach Umowy o zmianie granic z 15 lutego 1951 roku. Cerkiew została zagospodarowana przez greckich komunistów-emigrantów, którzy wykorzystywali ją jako magazyn nawozów. Wtedy uległo zniszczeniu całe wyposażenie świątyni. Częściowa konserwacja obiektu została przeprowadzona w latach 60-tych XX wieku a w roku 1973 oddano go w użytkowanie parafii rzymskokatolickiej i była kościołem filialnym parafii Krościenko do czasu wybudowania nowego, murowanego kościoła parafialnego. Obecnie obiekt jest nieużytkowany i niestety popada w ruinę.

wtorek, 24 grudnia 2019

Krościenko - cerkiew

W Muzeum-Zamku w Łańcucie w Dziale Sztuki Cerkiewnej znajdują się skromne fragmenty ikonostasu z XVII i XIX wieku oraz kamienna chrzcielnica z tejże cerkwi. Aktualny wystrój wnętrza jest całkowicie współczesny.

więcej zdjęć https://photos.app.goo.gl/a1U2n8dtw412eJWQ6

Budowla jest orientowana (prezbiterium ku wschodowi), konstrukcji zrębowej, trójdzielna, oszalowana. Dachy kalenicowe, nad nawą kopuła na ośmiobocznym tamburze pokryta jak i pozostała część gontem. Nad prezbiterium oraz babińcem wieżyczki z cebulastymi hełmami. Sklepienie wewnątrz cerkwi belkowane spięte dwoma krzyżującymi się tragarzami.

Przed wejściem, od zachodniej strony, na kamiennej podmurówce znajduje się drewniana, XIX- wieczna dzwonnica o konstrukcji słupowej pokryta gontowym namiotowym daszkiem.

Cerkiew zyskała dużo po wycięciu wianka starych drzew okalających budowlę, dzięki czemu jest lepiej widoczna.

Powyżej przycerkiewny cmentarz m.in. z nagrobkami greckich emigrantów mieszkających niegdyś w Krościenku. Na uwagę zasługuje nagrobek jednego z proboszczów w kształcie trumny położony tuż obok cerkwi.

poniedziałek, 23 grudnia 2019

Ustianowa Górna


Cerkiew usytuowana wśród zabudowy mieszkalnej w pd.- wsch. części wsi, w odległości ok. 200 m. od drogi Sanok-Ustrzyki Dolne, po jej prawej stronie. Teren cerkiewny na planie nieregularnym, ogrodzony drewnianym płotem na murowanych słupkach. Wejście od strony ul. Wiejskiej (od pn.). W części pn.-zach. (po prawej stronie od wejścia) murowana kaplica neogotycka, przy wejściu, po lewej stronie nowa dzwonnica drewniana, w narożniku pn.- wsch. ołtarz polowy. Cerkiew orientowana, położona w centralnej części placu, otoczona szerokim wieńcem starodrzewia. Przy zakrystii kamienny nagrobek.

Górzanka


Dawna cerkiew greckokatolicka pw. św. Paraskewy w Górzance znajduje się na niewielkim wzgórzu, w otoczeniu starych dębów, przy drodze prowadzącej z Wołkowyji do Baligrodu. Poniżej cerkwi współczesna kapliczka rzymskokatolicka.

Pierwsza wzmianka o cerkwi w tej miejscowości pochodzi z roku 1599 i wspomina drewnianą cerkiew stojącą wówczas  na wzgórzu zwanym Bylite. Cerkiew spłonęła a kolejną wzniesiono w roku 1718 już na nowym miejscu. W roku 1835 rozpoczęto obok niej budowę kolejnej- stojącej do dziś drewnianej cerkwi. Konsekracja odbyła się 10 września 1838 roku. Fundatorem cerkwi był ówczesny właściciel Górzanki- Feliks Giebułtowski (wg innych źródeł był to Piotr Glajzer).

Świątynia została odnowiona w roku 1912. Prace malarskie (polichromia figuralna) wykonał wówczas  Włodzimierz Pawlikowski. Od roku 1948 jest użytkowana jako kościół rzymskokatolicki- najpierw filialny a od 1969 jako kościół parafialny pw. Wniebowstąpienia Pana Jezusa.

Równia

Równia 

Cerkiew orientowana, umiejscowiona na wzniesieniu, w zakolu potoku Równia. Przy cerkwi cmentarz, na którym kilka zachowanych nagrobków. 
Cerkiew drewniana, konstrukcji zrębowej, trójdzielna, trójkopułowa, z opasaniem opartym na uskokowych rysiach. Ponad babińcem empora konstrukcji słupowej. Sanktuarium, nawa i babiniec kwadratowe w planie. Nawa najobszerniejsza. Na zrębie ścian nawy i babińca tambury (nad nawą ośmioboczny, nad sanktuarium czworoboczny). Dachy nad każdą z przestrzeni w formie kopuł o sferycznym profilu, z okapem ( nad nawą ośmiopołaciowy, nad sanktuarium i babińcem czteropołaciowe). Masyw nawowy najwyższy. U podstawy tamburów dachy koszowe, powyżej zwielokrotnione okapowe. Ściany powyżej opasania i wszystkie połacie dachowe opierzone gontem. Ponad nawą zrębowe sklepienie ośmiopolowe, w sanktuarium zwierciadlane. Portal w zachodniej elewacji i otwory okienne ościeżowe.
Świątynia w Równi należy do nielicznych zachowanych, na terenie południowo-wschodniej Polski, trójdzielnych cerkwi kopułowych.
Równia - wnętrze

niedziela, 22 grudnia 2019

Wooden Tserkvas of the Carpathian Region - in English

Situated in the eastern fringe of Central Europe, the transnational property numbers a selection of sixteen tserkvas (churches). They were built of horizontal wooden logs between the 16th and 19th centuries by communities of Orthodox and Greek Catholic faiths. The tserkvas bear testimony to a distinct building tradition rooted in Orthodox ecclesiastic design interwoven with elements of local tradition, and symbolic references to their communities’ cosmogony. The tserkvas are built on a tri-partite plan surmounted by open quadrilateral or octagonal domes and cupolas. Integral to tserkvas are iconostasis screens, interior polychrome decorations, and other historic furnishings. Imthe harbourant elements of some tserkvas include wooden bell towers, churchyards, gatehouses and graveyards. 


Located at the eastern fringes of Central Europe within the Polish and Ukrainian Carpathian mountain range, the sixteen wooden tserkvas (churches) are outstanding examples of the once widespread Orthodox ecclesiastical timber-building tradition in the Slavic countries that survives to this day. The architectural forms of the tserkvas with tri-partite plans, pyramidal domes, cupolas and bell towers conform to the requirements of Eastern liturgy while reflecting the cultural traditions of the local communities that developed separately due to the mountainous terrain. They include Hutsul types in the Ukrainian south-eastern The Carpathians at Nyzhniy Verbizh and Yasynia; Halych types in the northern The Carpathians either side of the Polish/Ukrainian border at Rohatyn, Drohobych, Zhovkva, Potelych, Radruż and Chotyniec; Boyko types either side of the Polish/Ukrainian border near the border with Slovakia at Smolnik, Uzhok and Matkiv, and western Lemko types in the Polish west The Carpathians at Powroźnik, Brunary Wyźne, Owczary, Kwiatoń and Turzańsk. Built using the horizontal log technique with complex corner jointing, and exhibiting exceptional carpentry skills and structural solutions, the tserkvas were raised on wooden sills placed on stone foundations, with wooden shingles covering roofs and walls. The tserkvas with their associated graveyards and sometimes free-standing bell towers are bounded by perimeter walls or fences and gates, surrounded by trees.

 All nominated properties in Poland are protected at the highest level by inclusion in the National Heritage Register under the Act on Preservation and Protection of Historic Monuments (2003). In Ukraine all nominated properties are protected at the highest level by inclusion on the State Register of Immovable Historical Monuments under the State Law on Protection of Cultural Heritage (2000). The properties and buffer zones will be recognised and protected in relevant district and local land use/development plans. 


 Management of the serial property will be coordinated by a Steering Committee acting on behalf of the Ministers for Culture of both countries, which will work with the administrators of the tserkvas to ensure their conservation and initiate training courses. Experts in various fields will be invited to meetings of the Steering Committee, which is also obliged to invite the owners and curators of properties, as well as ecclesiastical and secular authorities to participate in the ongoing cooperation, together with regional and local self-government authorities and restoration services. The Steering Committee will oversee municipal land use/development plans in cooperation with local authorities. In place of individual management plans, the Steering Committee will also oversee all matters relevant to the continuing maintenance of the properties’ cultural value; maintenance of their physical condition and elimination of potential threats, including restrictions of development in land use plans within the immediate vicinity of the properties and their buffer zones. These restrictions are essential in some cases and the State Parties committed to establish adequate protection mechanisms in all concern land-use and development plans. Optimisation of tourist accessibility involving construction of tourist facilities and car parking has to be carefully planned to not compromise the integrity of the property components the imthe harbourant views to and from thereof, and risk prevention involving protection against fire and floods needs to be strong at all times to prevent impacts from potential disasters.

On Polish site of border:

This Ukrainian Greek Catholic Church, probably founded in 1617, is one of the few still active Greek Catholic churches in Poland that survived both WWII and the dethe harbourations afterwards. The church has been renovated a number of times, a.o. in 1733 and 1858, and was closed from 1925 until 1947. It then became a Roman Catholic church until somewhere in the 1980s, when it was abandoned. After the fall of Poland's communist regime it became a Ukrainian Greek Catholic church again. It was extensively restored between 1991 and 1994, mostly (paid for by) local parishers.
Gilded royal doors carved to represent the tree of life (old wooden church in Chotyniec, Poland).
The building is of a distinguishing originality because of its harmonious, solid appearance. Inside, a complete iconostasis can be seen, and a Baroque painting of the last judgment from 1735.

It is believed that church in Smolnik is one of the most beautiful wooden churches in this part of Europe
(currently a Roman Catholic Parish Church) was built in 1600 and is therefore the oldest Orthodox Church in the Polish The Carpathians. It was repeatedly repaired, and in 1813-14, after a flood, it was moved to its current location. The interior layout is tripartite with square rooms. The walls of the sacristy are covered by precious figurative polychrome from 1607. The rich church fittings include an iconostasis from 1743-44, currently partially dismantled, an C18th baroque side altar with a painting of Christ at the Column, and many valuable icons including The Last Judgment from 1623.
   

was built in 1653. The church was renovated repeatedly, and underwent a complete overhaul in the 1980s. At that time they restored the shingles on the walls and tented roofs, and the conservation work as a whole was awarded the Europe Nostra international prize. The interior is covered by polychrome decoration from 1938. The complete church fittings consist of: an C18th baroque iconostasis with a rare icon of Christ in the Tomb, two baroque side altars – the north one with an icon of Madonna with Child (C19th), and the south one with an icon of St. Nicholas (C18th).

The Greek Catholic Parish Church of St. Paraskevi in Kwiatoń (currently a Roman Catholic Auxiliary Church) arose in the second half of the C17th. The church is a classic example of Lemko church architecture, and on account of its prothe harbourions is considered one of the most beautiful Orthodox churches in Poland. It was erected using log construction with shingled walls and roofs. The interior décor contains polychrome work with figurative and ornamental motifs dating from 1811. It has retained its fittings intact: an iconostasis (screen with icons) by M. Bogdański from 1904, and in the chancel a C19th main altar as well as two side altars with icons of Madonna with Child and the Deposition.

(currently the Roman Catholic Parish Church of the Assumption of the BVM) dates from 1797. The building, despite later alterations, has retained the most imthe harbourant features of a West Lemko church. The interior is capped by a flat ceiling with cornices. The polychrome decoration, which has rococo-classical architectonic and floral motifs, was carried out by Antoni and Józef Bogdański in 1898. Fragments of older baroque polychrome work from the end of the C18th are visible in the nave. The C18th baroque iconostasis was repainted during repair work in 1831.

 The eight other tzerkvas are behind the Ukrainian border. 

  • The Holy Spirit Church in suburb of Potelych
Wooden Church of the Holy Spirit  was built in suburb of Potelych, Ukraine in 1502 on the place of a church that burned down by tatars. It is the oldest wooden church in Lviv Oblast. Church was visited by Bohdan Khmelnytsky

  • Wooden orthodox church of saint Demetrius in Matków
  • Holy Trinity Church, Zhovkva
  • Wooden Holy Trinity Church was built in suburb of Zhovkva, Ukraine in 1720 on the place of a church that burned down in 1717. The structure consisits of three wooden naves and a brick sacristy.

There is an iconostasis consisting of about 50 icons painted by the masters of Zhovkva Painting and Carving School of Ivan Rutkovych in the beginning of 18th century. The iconostasis is made from linden wood carved by Ignatiy Stobenskyj. In 1978-79 iconostasis was restored. Now the church belongs to the UGCC.
  • St. George's Church, Drohobych

St. George's Church in Drohobych is one of the oldest and best preserved timber churches of Galicia. The church, dating from ca. 1500, consists of three parts. The central block is square in plan and comprises the nave. Two other blocks contain the double apse and the narthex. Between 1678 and 1711, the church was renovated: the interior was frescoed, the octagonal structures built up, and a new belfry appeared.

  • The Holy Spirit Church, Rohatyn
  •  The Theotokos church, Wierbiaz Nizny
  •  The wooden orthodox church, Jasina
  • Orthodox church of the Archangel Michael in Użok

Czarna - w Beskidzie Niskim

GPS: N49 31.410 E21 04.596  




Cerkiew w Czarnej wzniesiona została w 1764 r., w 1. poł. XIX w. uległa przekształceniu, m.in. znacznie wydłużono prezbiterium. Obecnie użytkowana jest jako kościół rzymskokatolicki. Ściany nawy, prezbiterium i pochyłej wieży pobite są gontem. Nad nawą wznosi się dach namiotowy, nad prezbiterium wielopołaciowy. Dachy, podobnie jak wieńczące je baniaste hełmy z pozornymi latarniami, pokryte są blachą. Wnętrze świątyni nakryte jest płaskimi stropami oraz namiotowymi kopułami. Dekoruje je polichromia z 1. poł. XIX w. Najcenniejszymi elementami wyposażenia są kompletny barokowy ikonostas z XVIII w oraz również barokowy ołtarz z ikoną Matki Boskiej z Dzieciątkiem. Warto również zwrócić na ozdobiony kolumienkami portal wiodący z prezbiterium do zakrystii. Świątynia otoczona jest urokliwym kamiennym murkiem.


Na szlaku znajdują się dwie miejscowości o tej samej nazwie. Jedna obok Śnietnicy (tu opisywana), druga w Bieszczadach. Między Banicą k/Izb, a Piorunką znajduje się miejscowość Czyrna. łatwo je pomylić, gdyż we wszystkich trzech znajdują się zabytkowe cerkwie (a w dwóch pierwszych, nawet pod tym samym wezwaniem.)