Dwernik - kościół drewniany

Kościół p.w. Świętego Michała Archanioła i MB Królowej Aniołów z lat 1979 – 81. Zbudowany wg projektu Jana rządcy z materiału z cerkwi greckokatolickiej w Lutowiskach p.w. Świętego Mikołaja z 1898 r. 

NIeistniejąca dziś cerkiew w Dwerniku.

Niestety nie udało się odtworzyć pierwotnego kształtu świątyni.

Kościół drewniany, jednonawowy konstrukcji zrębowej. Orientowany. Prezbiterium mniejsze od nawy, zamknięte trójbocznie z dwoma bocznymi zakrystiami. Kruchta od frontu nawy. Dach jednokalenicowy, kryty blachą z wieżyczką na sygnaturkę w kształcie iglicy. Wokół świątyni podcienia obite blachą. Wewnątrz pozorne sklepienie kolebkowe. Chór muzyczny. Ołtarz główny neogotycki. Stacje Drogi Krzyżowej z przeł. XIX i XX w. w formie litografii. Dzwonnica drewniana konstrukcji słupowej z 1995 r.

W środku znajduje się ołtarz z XIX wieku z unikatowym obrazem św. Michała Archanioła, który został namalowany techniką ikonową (ale na blasze). W prezbiterium znajdują się 4 olejne obrazy (XIX wiek) ewangelistów, krzyż ołtarzowy z XIX wieku, wywodzący się z artystycznej ludowej szkoły lwowskiej. W kościele znajduje się też przepiękny kielich z wygrawerowaną inskrypcją „Szymon Dubowiec 1830”.

Polana

N49.30424 E22.57344

Cerkiew orientowana, umiejscowiona w centralnej części wsi, po północnej stronie drogi Czarna- Polańczyk. W niewielkiej odległości od cerkwi, po stronie południowej, na wysokości wejścia, wolnostojąca dzwonnica drewniana. Zespół cerkiewny otoczony starodrzewem. Wokół cmentarz przycerkiewny z kilkunastoma zachowanymi nagrobkami.

Cerkiew w Polanie - lipiec '2016

Cerkiew drewniana, dwudzielna (korpus nawowy przedłużony w wyniku przebudowy), z sanktuarium zamkniętym trójbocznie, konstrukcji zrębowej, z zakrystią zrębową, dobudowaną na słup od północy. Ściany sanktuarium i nawy zbieżne. Budynek na kamiennym podmurowaniu. Zwęgłowamia na zamek z krytym czopem, płaski, bez ostatków. W zachodniej elewacji para rysiów stanowiąca podparcie dachu pulpitowego ponad wejściem. Podwalina dębowa. Belki zrębu ścian z drewna iglastego. Statyka północnej i południowej ściany nawy wzmocniona trzema parami lisic. 

Cerkiew w Polanie - sierpień '2011

Wewnętrzne ściany budynku i stropy otynkowane (w 1937 roku). W miejscu przedłużenia korpusu nawowego, na wysokości oczepu, pozioma belka stężająca. Dachy konstrukcji krokwiowej. Nad nawą dwuspadowy, nad sanktuarium siodłowy pięciopołaciowy, o wspólnej kalenicy, z uskokiem wynikającym z węższego rozplanowania sanktuarium. Dach nad zakrystią pulpitowy, stanowiący przedłużenie połaci dachowej nad sanktuarium. Pulpitowy dach w elewacji zachodniej założony na poziomie okapu dachowego nawy. Na kalenicy ponad częścią nawową trzy ośmioboczne wieżyczki na sygnaturkę, z baniastymi hełmami (środkowa większa i wyższa), na których żelazne, kute krzyże. Wszystkie połacie dachowe pokryte blachą. Ściany pobite pionowym deskowaniem. Pierwotnie ponad podwaliną wąski daszek okapowy na ryglach. Portal wejściowy w zachodniej ścianie nawy prostokątny, ościeżowy, zaopatrzony w drzwi pełne, deskowe.

Smolnik nad Sanem - UNESCO

Świątynia w Smolniku należy do nielicznie zachowanych, na terenie południowo- wschodniej Polski, trójdzielnych cerkwi kopułowych, powszechnie występujących na Bojkowszczyźnie, zniszczonych na tym obszarze (w obecnych granicach Polski) po 1947 roku.

Cerkiew orientowana, umiejscowiona na terenie wyludnionej wsi, w odległości ok. 400 metrów na południe od szosy Lutowiska – Stuposiany, na wzgórzu, w otoczeniu starodrzewu. Ogrodzenie drewniane. Od wschodu cmentarz, założony w XIX wieku.

Więcej zdjęć: https://photos.app.goo.gl/uEWr5XA1eLrFTja23

Cerkiew drewniana, konstrukcji zrębowej, trójdzielna, z pastoforium od północy, z opasaniem na rysiach. Podmurowanie kamienne. Podwaliny dębowe. zrąb ścian z drewna iglastego. Nad sanktuarium i nawą kopuły brogowe zrębowe z załomem (nawowa z krzyżowym stężeniem); nad babińcem sklepienie kolebkowe. Dachy nad sanktuarium nawą i babińcem namiotowe z załomem, zwieńczone makowicami. Pastoforium pod opasaniem. Wewnątrz, chór śpiewaczy w zachodniej części cerkwi. Ościeżowe portale i okna (prostokątne, podwójne i okrągłe). Ściany powyżej opasania i wszystkie połacie dachowe opierzone gontem. Sanktuarium, nawa i babiniec kwadratowe w planie; pastoforium prostokątne. Nawa większa od sanktuarium i babińca. Masyw nawowy wyższy od pozostałych; okapy dachowe na jednym poziomie. 

Z dawnego wyposażenia cerkwi przetrwała do dnia dzisiejszego ikona Wniebowzięcia Bogarodzicy z 1748 roku. W górnej partii ściany ikonostasowej figuralna polichromia ścienna (wizerunki starotestamentowych Proroków) z końca XVIII wieku, odnowiona w 1923 roku przez Eliasza Decuka z Sanoka.

W 2013 roku, wraz z 15 innymi drewnianymi świątyniami, została wpisana na listę UNESCO.

Chmiel

N49.22057 E22.60113

Cerkiew orientowana, umiejscowiona w środkowej części wsi, na lewym brzegu Sanu. Na terenie przycerkiewnym cmentarz, na którym zachowanych 6 nagrobków. W sąsiedztwie cerkwi, po północnej stronie budynek dawnej plebanii.

Cerkiew w Chmielu należy do grupy zabytków, licznie jeszcze reprezentowanych na obszarze południowo – wschodniej Polski, których forma ukształtowała się w wyniku świadomych poszukiwań stylistycznych, mających doprowadzić do wypracowania form tzw. uniwersalnego “stylu narodowego" (podobnym zjawiskiem w polskiej tradycji kulturowej tego czasu jest ukształtowanie się tzw. “stylu zakopiańskiego").Ukraiński styl narodowy wyrażał się również w odpowiednio stylizowanych układach osiowych (amfiladowych). Do świątyń krzyżowych, wzniesionych w “stylu narodowym" zaliczyć możemy np. cerkwie w Hoszowczyku, Hoszowie czy Gładyszowie (Łemkowszczyzna), które w sposób jeszcze wyraźniejszy wskazują na źródła inspiracji.

Cerkiew w Chmielu - zima'2018