Jadą wozy kolorowe

Muzeum Etnograficzne w Tarnowie posiada stałą wystawę prezentującą historię Romów/Cyganów od rozpoczęcia przez nich wędrówki po świecie po lata współczesne. W jego archiwum znajdują się bogate zbiory ikonograficzne i fotograficzne prezentujące kulturę polskich Romów/Cyganów.

To jedyne w Polsce muzeum, w którym stałą wystawę poświęcono Romom. W sezonie letnim, na podwórzu  tyłu budynku stoją wozy kolorowe... 

Kolekcja romska powstała w Tarnowie w 1979 r., kiedy to zorganizowano tutaj pierwszą w Polsce wystawę o tematyce romskiej. Od tego czasu tarnowskie Muzeum Etnograficzne posiada dział poświęcony historii i kulturze Romów.

Obecna wystawa (w swoim pierwotnym kształcie) została otwarta w kwietniu 1990 r. z okazji odbywającego się w Serocku pod Warszawą IV Kongresu Romów (Cyganów) i jest stałą ekspozycją historii i kultury Romów w Polsce, na tle ich dziejów europejskich.

Wystawa mieści się w XVIII-wiecznym dworze, na którego zapleczu urządzana jest sezonowo jej plenerowa część złożona z wozów taborowych.

W sieci:

• https://mojamalopolska.pl/kultura-folklor/muzeum-etnograficzne-tarnow/
• https://www.krajoznawcy.info.pl/jedyne-muzeum-kultury-romskiej-559
• https://culture.pl/pl/artykul/adam-bartosz-tarnow-centrum-cyganskiego-swiata-wywiad

Tarnów-Zawada - kościół

Kościół pomocniczy pw. Św. Marcina Biskupa z II. poł. XV w.; jednonawowy, konstrukcji zrębowej; wyposażenie z XVI-XVIII w. Wnętrze kościoła nakrywają stropy płaskie (w nawie z zaskrzynieniami). W wejściach od południa i zachodu zachowały się fazowane, gotyckie portale z nadprożami w kształcie łuków ostrych. Na drzwiach znajdują się fragmenty gotyckich okuć kowalskiej roboty. W wejściu do zakrystii umieszczony jest portal zamknięty łukiem w kształcie ściętego trójliścia. Najstarszymi elementami wyposażenia są  cztery płaskorzeźby późnogotyckie na parapecie chóru muzycznego, z początku XVI w. Do cennych zabytków należy późnogotycki krucyfiks z początku XVI w. Na belce tęczowej umieszczony jest barokowy krucyfiks datowany na XVIII w. We wczesnobarokowym ołtarzu głównym z 1. poł. XVII w. znajduje się obraz św. Marcina Biskupa.

Skrzyszów - kościół

Kościół parafialny pw. Św. Stanisława Biskupa z I. poł. XVI w.; jednonawowy, konstrukcji zrębowej, pokryty gontem; bogate wyposażenie z XV-XlX w. We wnętrzu świątyni zachowały się częściowo elementy późnogotyckiego detalu architektonicznego z 1517 r. W kościele znajdują się trzy portale późnogotyckie. Ściany i płaskie stropy pokryte są  secesyjną polichromią z 1907 r., Zachowały się także fragmenty dawnych polichromii: późnogotyckiej z ok. 1517 i rokokowej z 1777 r., odkryte w 1962 r. Na belce tęczowej umieszczony jest późnogotycki krucyfiks z końca XV w. Cennymi zabytkiem rzeźby jest gotycka figura św. Barbary z końca XV w., a wśród obrazów wyróżnia się, ikona Najświętszej Marii w srebrnej sukience, zapewne z XVIII w. Późnorenesansowy ołtarz boczny, ze współczesnymi obrazami, wykonany został w XVII w. Rokokowy ołtarz w kaplicy pochodzi z końca XVIII w. Późnobarokowe ambona, chrzcielnica, organy i ławy wykonane zostały w XVIII w. 

Tarnów - Kościół "Na Terlikówce"

http://tarnow-miasto.prv.pl/

 Kościół leżący przy ul. Tuchowskiej 5 ulokowany został w dzielnicy podmiejskie zwanej Terlikówką. Data jego budowy nie jest jednoznaczna. Powstał w 1563 lub w 1589 r. staraniem ks. Łukasza Godzinki seniora wikariuszy tarnowskich, a poświęcił go kardynał Jerzy Radziwiłł w 1597 r. W 1858 r. groziła mu zagłada: 

"W roku 1858 pewnego poranka przychodzi do mnie Młyniec kościelny św. Trójcy mówiąc: "Panie dzisiejszy wiatr kościół św. Trójcy obali bo nawet już pod przeciekami wielki się dół pokazał i kościółek chyli się ku upadkowi". Na szczęście przyszedł do mnie Szymon cieśla, któremu mówię: "Szymonie, idźcie zobaczyć, czy to prawda, że kościółek Św. Trójcy upadkiem grozi?" Zobaczywszy Szymon, co się dzieje wraca i stwierdza prawdę doniesioną i dodaje, że jeśli się nie za dnia do w nocy pewnie runie."

 

Nieoceniony ks. M. Król wyłożył z własnej kieszeni 30 złr, aby kościół do niedzieli cieśla podparł, a następnie uruchomił cały lud tarnowski z ambony tak, że zbudowano kościółek niemal od nowa. Sprawa wymagała wielkiej chytrości, ponieważ kościół znajdował się w nie przepisowej odległości od toru kolejowego (dopuszczano 30 ówczesnych sągów) i groziło mu wyburzenie. W końcu jednak sprawę udało się wygrać i do dziś na belce tęczowej znajduje się napis:

"Król cum plebe pia labentes corrogit aedes" (Król z pobożnym ludem dźwiga upadającą świątynię). Remont ks. M. Króla oraz wewnętrzny w 1965 r. oraz zewnętrzny z okazji tysiąclecia chrztu Polski, a także renowacja wtedy trzech ołtarzy sprawiły, że kościół obecnie znajduje się w znakomitym stanie.

Kościół zbudowany jest w tradycji gotyckiego budownictwa drewnianego, z barokową wieżą. Drewniany, posiada konstrukcję zrębową o ścianach szalowanych, częściowo obitych blachą, pokryty jest gontem. Wieża ma konstrukcję słupową, szalowana zwieńczona jest hełmem podbitym gontem.

Kościół posiada jedną nawę zamkniętą węższym prezbiterium zamkniętym trójbocznie. Od północy do nawy przylega niewielka zakrystia od południa nowy przedsionek, od frontu kwadratowa wieża o ścianach lekko pochyłych przedzielona gzymsem na dwie kondygnacje. Baniasty hełm wieży ma ośmioboczną latarnię zwieńczoną niską iglicą. Wnętrze nakryte jest płaskim stropem, posiada polichromią dekoracyjną z XX w., na stropie z obrazem N.M.P.

Ołtarz główny pochodzi z I poł. XVII w. i ma charakter wczesnobarokowy z bogatą dekoracją snycerską, z obrazem Św. Trójcy w otoczeniu aniołów w centrum architektonicznej konstrukcji. Renesansowy obraz Św. Trójcy namalowany w typie "Tronu Łaski", pochodzi z I poł. XVII w.

Dwa ołtarze boczne, późnorenesansowe pochodzą z końca XVI w. - lewy ołtarz posiada w centrum obraz przedstawiający Ukrzyżowanie (1597 r.); centralny obraz prawego ołtarza to Koronacja NMP przez Św. Trójcę.

Ambona pochodzi zapewne z I poł. XIX w.. Całość wnętrza uzupełniają dwa obrazy religijne z XVIII i XIX w. oraz krucyfiks barokowy z ok. poł. XVII w. na tęczy.

Tarnów - Kościół "Na Burku"

Kościół pw. Najświętszej Marii Panny Wniebowziętej z 1458 r.; wieża z ok. 1910 r.; jednonawowy, konstrukcji zrębowej; wnętrze: obrazy i rzeźby z XVI-XlX w. Świątynia ma jedną nawę. Do węższego, zamkniętego trójbocznie prezbiterium przylega zakrystia. Przy nawie i w przyziemiu wieży znajdują się kruchty. Wnętrze świątyni nakryte jest stropami płaskimi (w nawie z zaskrzynieniami). Wyposażenie kościoła pochodzi głównie z XVIII w. W rokokowym ołtarzu głównym znajduje się gotycko-renesansowy, łaskami słynący, obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem z XVI w., przemalowany w XVIII w. Parapet późnorenesansowego chóru muzycznego z 1621 r. ozdobiony jest rzeźbionymi herbami dostojników z tego czasu. Najcenniejszymi zabytkami w świątyni są  tryptyki: gotycki z początku XVI w. z rzeźbą Chrystusa Zmartwychwstałego oraz gotycko-renesansowy z 1. połowy XVI w. z obrazami św. Rodziny.