Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Solina. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Solina. Pokaż wszystkie posty

sobota, 30 stycznia 2021

Orelec - drewniana cerkiew poza szlakiem

 https://www.geocaching.com/geocache/GC7XRMD


 Na niewielkim wzgórzu, w centrum wsi Orelec stoi drewniana cerkiew greckokatolicka z 1759 roku, której główną patronką była Święta Anna. Prawdopodobnie została ona wybudowana z materiałów pozyskanych z rozbiórki cerkwi w Uhercach Mineralnych, gdy tam wybudowano nowy, barokowy kościół otoczony murem obronnym.  



Cerkiew jest niewielka i zbudowana została na wzór kościoła łacińskiego z zakrystią z boku.Świątynia została posadowiona bez fundamentu, na kamiennej podmurówce, którą dawniej osłaniał daszek fartuchowy. Posiada konstrukcję zrębową, jest obita gontem, w oknach znajdują się XIX-wieczne kute kraty, a dwuspadowy dach zwieńczono wysmukłą kopułą w formie wieżyczki. Wewnątrz cerkwi znajdowały się trzy ołtarze (główny z tabernakulum i dwa mniejsze) uznawane za najstarsze w okolicy i w Bieszczadach.Ołtarze były przejawem latynizacji cerkwi po synodzie w 1720 roku, który dopuścił spełnianie obrządku bez ikonostasu.W pobliżu cerkwi stoi drewniana dzwonnica zbudowana na planie kwadratu, która początkowo również była obita gontem. Nakryta jest dachem namiotowym, Dolna część dzwonnicy stanowiła dawniej gromadzki spichlerz, a w górnej znajdowały się dzwony. Wokół cerkwi zachował się stary drzewostan.

W roku 1963 cerkiew została wyremontowana. Od roku 1947, gdy wysiedlono grekokatolików, nie pełniła już swojej funkcji.W roku 1967 roku cerkiew została przejęta przez parafię w Uhercach i pełniła rolę kościoła rzymskokatolickiego. Obecnie obiekt jest zamknięty, a rozpoczęty remont zawieszono.

Wielu cennych informacji o wsi w pierwszych latach XIX wieku dostarcza dokument wizytacji cerkwi we wsi Orelec w dobrach Wielmożnej Salomei Jordanowej z Niesiołowskich, Diecezji Przemyskiej, Cyrkułu Sanockiego, dekanatu Liskiego z dnia 25 VI 1807 r. spisany przez Imć księdza Teodora Laureckiego, głównego szkół cyrkułu sanockiego katechety dekanatu Liskiego i Olchowieckiego, administratora w Orelcu. 

poniedziałek, 23 grudnia 2019

Górzanka


Dawna cerkiew greckokatolicka pw. św. Paraskewy w Górzance znajduje się na niewielkim wzgórzu, w otoczeniu starych dębów, przy drodze prowadzącej z Wołkowyji do Baligrodu. Poniżej cerkwi współczesna kapliczka rzymskokatolicka.

Pierwsza wzmianka o cerkwi w tej miejscowości pochodzi z roku 1599 i wspomina drewnianą cerkiew stojącą wówczas  na wzgórzu zwanym Bylite. Cerkiew spłonęła a kolejną wzniesiono w roku 1718 już na nowym miejscu. W roku 1835 rozpoczęto obok niej budowę kolejnej- stojącej do dziś drewnianej cerkwi. Konsekracja odbyła się 10 września 1838 roku. Fundatorem cerkwi był ówczesny właściciel Górzanki- Feliks Giebułtowski (wg innych źródeł był to Piotr Glajzer).

Świątynia została odnowiona w roku 1912. Prace malarskie (polichromia figuralna) wykonał wówczas  Włodzimierz Pawlikowski. Od roku 1948 jest użytkowana jako kościół rzymskokatolicki- najpierw filialny a od 1969 jako kościół parafialny pw. Wniebowstąpienia Pana Jezusa.

Równia

Równia 

Cerkiew orientowana, umiejscowiona na wzniesieniu, w zakolu potoku Równia. Przy cerkwi cmentarz, na którym kilka zachowanych nagrobków. 
Cerkiew drewniana, konstrukcji zrębowej, trójdzielna, trójkopułowa, z opasaniem opartym na uskokowych rysiach. Ponad babińcem empora konstrukcji słupowej. Sanktuarium, nawa i babiniec kwadratowe w planie. Nawa najobszerniejsza. Na zrębie ścian nawy i babińca tambury (nad nawą ośmioboczny, nad sanktuarium czworoboczny). Dachy nad każdą z przestrzeni w formie kopuł o sferycznym profilu, z okapem ( nad nawą ośmiopołaciowy, nad sanktuarium i babińcem czteropołaciowe). Masyw nawowy najwyższy. U podstawy tamburów dachy koszowe, powyżej zwielokrotnione okapowe. Ściany powyżej opasania i wszystkie połacie dachowe opierzone gontem. Ponad nawą zrębowe sklepienie ośmiopolowe, w sanktuarium zwierciadlane. Portal w zachodniej elewacji i otwory okienne ościeżowe.
Świątynia w Równi należy do nielicznych zachowanych, na terenie południowo-wschodniej Polski, trójdzielnych cerkwi kopułowych.
Równia - wnętrze

wtorek, 23 stycznia 2018

Myczkowce - miniatury cerkwi drewnianych




16 października 2007 w ośrodku Caritas w Myczkowcach zostało otwarte Centrum Kultury Ekumenicznej. Centrum powstało z inicjatywy księdza Bogdana Janika, dyrektora ośrodka w Myczkowcach i zostało zadedykowane Janowi Pawłowi II- wielkiemu orędownikowi ekumenizmu.

Na blisko hektarowej powierzchni zgromadzono tu 140 makiet cerkwi greckokatolickich, prawosłowanych oraz kościołów rzymskokatolickich z terenu południowo-wschodniej Polski, Słowacji oraz Ukrainy. Wszystkie miniatury wykonano w skali 1:25 a dokonał tego zespół osób kierowany przez Janusza Kuliga z Chmielnika koło Rzeszowa, natomiast architekturę terenu przygotował Norbert Piekarski z Bliznego. Znajduja się tu świątynie istniejące do dziś, jak i te, których na żywo już nie zobaczymy.

Teren został podzielony na 10 niewielkich wzgórków, na których stanęły obiekty z poszczególnych regionów, pogrupowane tematycznie. Makiety otoczono miniaturową roślinnością, podobną do tej, która znajduje się przy poszczególnych świątyniach. Po kamieniach płyną potoki, szumi woda a z cerkiewek (bo tych jest najwięcej) rozbrzmiewają starocerkiewne śpiewy. W centrum parku umieszczono pomnik wielkiego Jana Pawła II. Poszczególne Sektory to Pogórzanie, Zamieszańcy, Łemkowie, Łemkowie słowaccy, Grupa Polsko-Ruska, Dolinianie, Teren mieszany, Bojkowie i Bojkowie ukraińscy.


Więcej zdjęć

Bereznica Wyżna

Cerkiew zbudowana została w roku 1830 lub 1839 przez cieślę Jana Hnatkowskiego z fundacji Mikołaja Krajewskiego w miejscu wcześniejszej cerkwi parafialnej z roku 1515[1]. Należała do parafii greckokatolickiej w Żernicy Wyżnej. Została odnowiona w roku 1902. W okresie wysiedleń w budynku stacjonowało wojsko. Po roku 1947 przejęta przez kościół rzymskokatolicki. W roku 1961 zamknięta przez Urząd do Spraw Wyznań w Rzeszowie. Ponownie miejscem kultu stała się w roku 1970.


Cerkiew w Bereźnicy Wyżnej jest świątynią orientowaną, o konstrukcji zrębowej, pozornie dwudzielną, z babińcem niewyodrębnionym z bryły budowli. Od zachodu przedsionek o konstrukcji słupowej. Prostokątny babiniec i nawa jednakowej szerokości. Prezbiterium węższe, zbudowane na planie prostokąta. Od północy przylega do niego zakrystia. Nad babińcem, nawą i prezbiterium znajduje się czterospadowy, jednokalenicowy dach. Nad przedsionkiem i zakrystią dachy pulpitowe.


We wnętrzu znajduje się duża część ikonostasu z ikonami z XIX wieku, który przesunięty został na tylną ścianę prezbiterium. Brak w nim kilku prazdników, skradzionych w latach 80. XX wieku. Do lat 70. XX wieku w cerkwi znajdował się fragment XVII wiecznego ikonostasu z poprzedniej cerkwi. Na ścianach i stropie polichromia figuralna. W zakrystii znajduje się przedwojenne tabernakulum.


Przed cerkwią na jej osi znajduje się drewniana, dwukondygnacyjna, dzwonnica o konstrukcji słupowej, nakryta dachem namiotowym. Wzniesiona w roku 1830. Znajdujący się w niej dzwon pochodzi z roku 1868.

Przy cerkwi użytkowany do dziś cmentarz cerkiewny, na którym znajdują się groby lokalnych właścicieli ziemskich.

sobota, 9 lipca 2016

Średnia Wieś


Kościół w Średniej Wsi jest najstarszym kościołem w Bieszczadach.
Kościół Wniebowzięcia NMP w Średniej Wsi (pow. leski) powstał prawdopodobnie w II połowie XVI w. jako kaplica dworska.

W XVII w. przejęli go protestanci, a w 1697 r. wrócił do katolików.

Drewniana świątynia konstrukcji zrębowej, na kamiennej podmurówce, z wieżą konstrukcji słupowo-ramowej (dobudowaną w latach 1983-84). Z zewnątrz budowla w całości obita gontem.

Całość na planie prostokąta, z krótkim prezbiterium zamkniętym trójbocznie.

W ścianie frontowej znajduje się portal, utrzymany w gotyckim stylu ciesielskim. Wyposażenie późnobarokowe, m.in. ołtarz główny i dwa ołtarze boczne, wykonane przez snycerzy krośnieńskich. 

poniedziałek, 23 kwietnia 2012

Chmiel

N49.22057 E22.60113

Cerkiew orientowana, umiejscowiona w środkowej części wsi, na lewym brzegu Sanu. Na terenie przycerkiewnym cmentarz, na którym zachowanych 6 nagrobków. W sąsiedztwie cerkwi, po północnej stronie budynek dawnej plebanii.

Cerkiew w Chmielu należy do grupy zabytków, licznie jeszcze reprezentowanych na obszarze południowo – wschodniej Polski, których forma ukształtowała się w wyniku świadomych poszukiwań stylistycznych, mających doprowadzić do wypracowania form tzw. uniwersalnego “stylu narodowego" (podobnym zjawiskiem w polskiej tradycji kulturowej tego czasu jest ukształtowanie się tzw. “stylu zakopiańskiego").Ukraiński styl narodowy wyrażał się również w odpowiednio stylizowanych układach osiowych (amfiladowych). Do świątyń krzyżowych, wzniesionych w “stylu narodowym" zaliczyć możemy np. cerkwie w Hoszowczyku, Hoszowie czy Gładyszowie (Łemkowszczyzna), które w sposób jeszcze wyraźniejszy wskazują na źródła inspiracji.


Cerkiew w Chmielu - zima'2018